Nieuwsbrief 1, maart 2020

Bedreigingen en kansen

Deze nieuwsbrief die net te laat komt voor de meteorologische winter van 2020, wil ik beginnen met een gedicht van Paul van Ostaijen.

Avond
Ach, m’n ziel is louter klanken
In dit uur van louter kleuren
Klanken die omhoge ranken
In een dolle tuin van geuren

En in tegenstelling tot de gewoonte wil ik hier het protest benoemen tegen het voorstel het natuurreservaat op het strand te gebruiken als verbindingsroute bij de Formule 1 races.
Het zou natuurlijk te gek voor woorden zijn dat zo sluipenderwijs dat wat is opgebouwd aan zorg voor de natuur, wordt ondermijnd.. Gelukkig is het (nood) plan intussen teruggetrokken!  

Op allerlei vlakken spelen zich bedreigingen af, zoals het ruimtebeslag dat de RTG, Knoop 38 en Park 15 gaan nemen met de bijkomende economische ontwikkelingen. Onze stichting probeert in ieder geval de duurzaamheid te benadrukken: meer doorgaande verbindingen waar dat ruimtebeslag plaats vindt, echt groene oplossingen, en direct al elektrificatie van het gebied. Het is natuurlijk te gek dat er zonnepanelen in het open gebied komen, en niet op industrieterreinen. Waar blijft de regie hierop?

Daar zijn natuurlijk ook kansen bij zoals we als stichting met een vergroeningsbeleid willen realiseren: voor elke gekapte boom een nieuwe, en dan niet alleen in plaats van, maar ook gekeken naar bladvolume of ouderdom. Als ook de Linge groener wordt (en niet gelijk zonneschermen neerzetten!), de oude bosjes van Staatsbosbeheer goed verzorgd worden, Park Lingezegen groeit, en we met een Groenfonds het beleid voor kleine landschapselementen kunnen voortzetten, zouden  we daar best trots op kunnen zijn.

Knotten en snoeien

Aan het werk aan de Grote Molenstraat aan het begin van de bebouwde kom van Elst

In het onderhoud van bomen en  kleine landschapselementen zijn we onderhand best goed met onze wilgenknot- en hoogstamfruitbomen snoeiploeg. Op de foto hebben we samen gewerkt met de Hoogstambrigade die net even beter de bomen kan behandelen dan wij.

Heel wat takken en slieten hebben we kunnen “ wegzetten” bij anderen, particulieren en organisaties die takken rillen en wilgen hutten ermee hebben gebouwd.

Door ons werk blijft de Wuurde een prachtige laan, waarmee het een plezier is naar Eimeren te fietsen.. Daar in de buurt gaan we de laatste dag van ons werkseizoen, op 28 maart weer werken!  Als de bomen tenminste niet in bloei staan! Dankzij de samenwerking tussen gemeente en Stichting Landschapsbeheer Gelderland hebben we nu de beschikking over een gereedschapskar, waar het gereedschap dat we nodig hebben mee vervoerd kan worden en opgeslagen: ladders, zagen, snoeigereedschap. Super bedankt!

Ook op het gebied van de wandelingen wordt werk verricht, zie de uitnodiging die nu op de website staat. Op Het nieuwe klompenpad XL ligt zowel op het grondgebied van de Overbetuwe als van Renkum en Arnhem!

Tot slot een uitnodiging die we graag met je delen

De kinderburgemeester is hardstikke groen dit keer!

Nieuwsbrief 7, december 2019

Landelijk nieuws

Allerlei bestrijdingsmiddelen als neonicotinoïden blijken in de bodem een al net zo desastreuze werking te hebben als daarboven. Eerder werd aangetoond dat de stoffen schadelijk zijn voor bijvoorbeeld bijen. Uit onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam blijkt dat deze middelen zeer giftig zijn voor organismen die in de bodem leven. Niet alleen voor insecten, maar ook voor regenwormen, wordt verteld in Vroege Vogels. Zou iemand nou echt verbaasd zijn?

Knotseizoen is weer gestart

Op 2 november was er de Natuurwerkdag in Randwijk. Op site van SOGN vind je een fotoverslag.

Daarna zijn we natuurlijk wel begonnen met knotten, nieuwe slieten zetten en zijn we een heel eind op weg om afspraken te maken met nieuwe bewoners, op oude plekken! Op de foto het knotten langs de Groene Loper, bij De Parkse Gaard.

Foto Margreet Jellema

Meer over knotten

Voor degenen die knotten is het artikel in het dagblad Trouw, dat het knotten onder de aandacht brengt van een groter publiek, al wel bekend. Het artikel beschrijft de wederwaardigheden van een knotgroep uit Deventer.

We houden ons als knotploeg natuurlijk wel aanbevolen voor uitbreiding met nieuwe mensen. We hebben een nieuwe aanhanger van Stichting Landschapsbeheer Gelderland, met geweldige zagen en ladders te leen, en financiële hulp van de gemeente, dus dat werkt goed. De knot- en snoeiagenda loopt van november tot en met maart en zit lekker vol.  kijk maar op de agenda op de homepage van onze website.

Zienswijzen op Rail Terminal Gelderland

In het voorjaar van 2019 heeft SOGN al een zogenaamde Zienswijze ingediend op het ontwerp-inpassingsplan dat toen ter inzage lag. Deze zienswijze wordt niet beantwoord omdat er tussentijds veel dingen veranderd zijn, zoals het Stikstof beleid. Ook zijn er veranderingen in de aanbesteding van het werk. Medio 2020 wordt het aangepaste ontwerp-inpassingsplan – inclusief de milieueffectrapportage – ter inzage gelegd. Natuurlijk gaan we weer een zienswijze in dienen. Het is volgens ons niet terecht dat de hele samenleving wordt gevraagd duurzaam te opereren, en dat er dan een dergelijk project wordt gepropageerd. In het kader van de wettelijke verplichting de CO2 en stikstof uitstoot te verminderen, kan het niet zo zijn dat er een ander beleid gevoerd wordt.  Daarbij is de toename van lawaai (het stapelen van de containers) en de uitstoot van fijne deeltjes als stof en roet belangrijk. Nu al is onze omgeving aan het versmeren!

Duurzaamheidslezing

In mijn hoedanigheid als voorzitter van SOGN mocht ik een lezing geven over duurzaamheid in de Bibliotheek van Elst. Daarin heb ik beweerd dat ons nationale  Groeimodel een doodlopende wegis, dat heb ik wel geleerd van de voorbereiding voor deze lezing. Economische groei dient samen te gaan met de natuur, in de natuur. Met name de groei van energie consumptie dient afgeremd te worden, anders wordt de energietransitie een farce! Dat is ook het gevaarlijke van de Zonne-energie opbrengsten. Als die gebruikt worden om de economische groei aan te jagen, zijn we verder van ons doel af: samenleven met de natuur!

Betekenis van kleine bossen

Kleine bossen, zelfs als ze kleiner zijn dan een voetbalveld, zijn belangrijker dan gedacht, concluderen onderzoekers van de Universiteit Gent. Zo halen ze relatief meer broeikasgassen uit de atmosfeer dan grotere bossen en bieden ze beter voedsel voor wilde dieren, zoals bessen of jonge boompjes.

De wetenschappers weerspreken het heersende beeld dat grotere bossen zorgen voor meer biodiversiteit en beter zijn voor het ecosysteem. “In verhouding tot grote bossen bevatten kleine bosjes inderdaad minder soorten planten en dieren, maar ze leveren wel proportioneel meer ecosysteemdiensten per oppervlakte”, aldus professor Pieter De Frenne. Daarmee wordt gedoeld op zaken als bescherming tegen overstromingen, bestuiving van gewassen door wilde insecten, natuurlijke waterzuivering, klimaatregulering en recreatie in de natuur.

Het blijft jammer dat Staatsbosbeheer is afgehaakt van de kleine natuur om ons heen! We proberen met de nieuwe eigenaren van de kleine ruilverkaveling bosjes een goede relatie op te bouwen die uitgaat van toegankelijkheid.

Samenstelling bestuur SOGN

We hebben een nieuw bestuurslid en daarmee ook gelijk penningmeester!

Maarten Biesheuvel vertelt hier iets over zichzelf :

Graag stel ik me kort even voor als nieuw bestuurslid bij SOGN. Mijn naam is Maarten Biesheuvel en ik woon met mijn familie in Elst. Ik houd erg van het buitengebied in de gemeente en wandel graag in Homoet en omgeving. De bosjes aldaar (bijvoorbeeld de Oostermeint) ken ik al heel aardig omdat ik daar in de afgelopen herfst voor kinderen een speurtocht uitzette. Ik hoop ook mijn kinderen van 10 jaar oud wat mee te geven van de natuur in onze gemeente, en ik vind het leuk boeren, jagers en andere natuur-betrokkenen te leren kennen. Ik neem de taken als penningmeester binnenkort over van Jan Duindam en zal dus zorgdragen voor de financiële afwikkelingen van ons nuttige werk in de gemeente. Ik werk in Leeuwarden maar kan maandag en vrijdag in Elst zijn, dus dat is prima geregeld.

Met het aantreden van Maarten is Margreet Jellema afgetreden. Zij heeft bijna vanaf het begin van de stichting Overbetuwe Groen Natuurlijk meegedaan als het groene geweten van de stichting. O.a. heeft zij een rol gespeeld in het ontstaan van De Parkse Gaard, en verschillende wandelingen in de omgeving mede vorm gegeven. Bedankt Margreet!

Het knotseizoen is weer begonnen!

Het was een mooie herfstdag, zaterdag 9 november. Zestien vrijwilligers  waren opgekomen voor deze bijzondere dag. Na de zomerpauze toch altijd weer een vreugdevol weerzien en een moment van “zo, even lekker weer de mouwen opstropen”. We werkten in Park Lingezegen op de grens van de voedselbossen De Parkse Gaard en De Santacker Gaard. Daar staat een juweel van een knotwilg die eerbied en ontzag inboezemt door zijn vorm en omvang. In een minimum van tijd zaten er vijf of zes knotters in de boom en zwiepten de vlijmscherpe Japanse zagen op pure handkracht door het hout. (Wij gebruiken geen motorzagen.) Een andere ploeg werkte aan een wilg op het schouwpad langs de sloot. En dan heb je nog mensen die het minder spectaculaire maar even noodzakelijke wegslepen van de afgezaagde takken op zich nemen.

OK, wat gebeurt er met die takken? Die worden gebruikt om in de voedselbossen nieuwe hagen te vormen of als steun te fungeren voor nieuw te planten fruitbomen. En een paar gaan naar een school die op het schoolplein een tipi wil laten maken door de leerlingen. En dit keer gaat er 0,0 takken naar de bijstook in een of andere energiecentrale. Wat er eventueel overblijft blijft op dit gebied achter en zal uiteindelijk composteren.

Jan Duindam

Nieuwsbrief 6, oktober 2019

Landelijke Natuuurwerkdag 2019

Het seizoen van knotten en snoeien is weer begonnen. Doet u mee? Of uw kennis of goede natuurvriend(in)? Op de Natuurwerkdag, zaterdag 2november kan mee gedaan worden, in een groep landschapswerkers. Mensen die met hun hart bij de natuur betrokken zijn. Deze keer in de Overbetuwe in de Randwijkse Uiterwaarden; meld je aan op de site van Landschappen.nl.

Knotten en snoeien in Elst en omgeving

Het knotten in de omgeving van Elst begint op 9 november, dit keer op de grens van De Parkse Gaard en Santackergaard. De eerste werkochtend duurt maar een uur, want daarna is een discussiebijeenkomst over onze werkzaamheden in het afgelopen en het nieuwe seizoen.

Daarna om de week ergens anders. De agenda staat op onze site. Wil je een keer meedoen? Geef je op via info@overbetuwegroennatuurlijk.nl; we beginnen om half 10.

Voedselbossen en Park Lingezegen

Voedselbossen onverminderd actief, met planten, grondverbetering en monitoring. 15 november is het startsein voor de verslaglegging van de monitoring die dit jaar heeft plaats gevonden. Het eindverslag moet daarna nog vorm krijgen.. Leuk is nog dat Astrid Boerkamp een voordracht geeft over wilde bijen! 

De Patrijzen zijn echt terug! Een groep van deze zeldzame vogels trof ik onlangs aan op het schouwpad tussen Santackergaard en Parkse Gaard. Toen ik ze ging filmen schrokken ze op en verdwenen helaas in de haag. Gelukkig bleven ze communiceren, zodat hun geluiden wel op camera zijn vastgelegd. Ik neem aan dat de familie in de herfst opbreekt, en paartjes vormt.

Iets verder op in de tijd is er nog een nieuw Groen Café, georganiseerd door Landerij de Park, op 22 november. Thema: de voedselbossen en hun plek in Park Lingezegen. Ongetwijfeld komt daar (h)eerlijk Lingezegen aan bod, het nieuwe huismerk van Park Lingezegen. Jammer dat de Kasteeltuin weer een stuk eenvoudiger oogt.. het concept voor deze tuin, centraal in de Park, voldeed niet..

Lezing over de groene ruimte

Een vermelding waard is de lezing in de Bibliotheek van Elst door mij, over Duurzaamheid in de Groen Ruimte,  op 7 november. Kan duurzaamheid ook betekenis krijgen  in je dagelijkse leven, een inspiratie bron? Kijk op de website van de bibliotheek.

Staatsbosbeheer verkoopt haar belangen in de Overbetuwe

De verkoop van de bosjes van Staatsbosbeheer is onverminderd doorgegaan. De vraag is natuurlijk of Staatsbosbeheer en wij daarmee beter af zijn. Natuurlijk is er geen dure rompslomp meer nodig, als de kleine eigendommen als Bremerton en Oostermeint worden ingeruild voor stukken robuustere natuur zoals in Overasselt.  Maar zo jammer dat een vaste partner het niet waard vind om in de Overbetuwe betrokken te zijn in de grotere landbouwgebieden. We laten ons verrassen door het beleid van de nieuwe eigenaren, die we nu (voor het grootste gedeelte) nog niet kennen. We gaan wel voor tenminste toegankelijkheid van de Oostermeint en Bremerton.

Ons eigen beleid

Met het nieuwe jaar voor ogen, denken we ook aan ons eigen beleid. We willen de gemeente graag houden aan het herplanten van gekapte bomen . Overal verdwijnen bomen, langs de Rijksweg zuid, langs uitvalswegen en in de wijken. We kunnen ook als gemeente veel meer bomen neerzetten, niet alleen in Park Lingezegen, waarbij de omgevingstemperatuur vanzelf omlaag gaat, met name in de dorpen! Klimaatverandering komt er toch wel aan, ook zonder bomen. Valburg Groen is begonnen met dit beleid te formuleren, wij doen graag mee! Gelukkig konden we nog wel genieten van de bomen langs de Wuurde, de zomerpeertjes hingen er weer volop, kijk maar!

Leo Starink, voorzitter SOGN

Knotseizoen 2019-2020 gaat weer beginnen

Eindelijk kan het knotseizoen weer beginnen! de sapstromen zijn gestopt, de krachten trekken zich terug in de wortels..en wij mogen weer aan de gang!
Voorafgaand aan het knot- en snoeiseizoen hebben we nog een mogelijkheid om peertjes te plukken op 18 oktober om 16 uur in het bosje Oostermeint van nu nog Staatsbosbeheer. Wie de nieuwe eigenaar wordt is nog niet bekend. We gaan in ieder geval voor toegankelijkheid (paden en poelen)  en diversiteit!

Dat brengt me op het beleid bij de stichting Overbetuwe Groen Natuurlijk. Wat doe je in zo’n geval van verkoop, welke hulp geef je aan boeren in het buitengebied, welke locaties kies je als knotgroep? Hoe ga je om met windmolens en zonneparken in het buitengebied.  Mocht je ideeën hebben, meld die aan bij ons.

Stichting Overbetuwe Groen Natuurlijk heeft geen eigen locatie gekozen voor de Natuurwerkdag op 2 november, maar wil zich aansluiten bij stichting Knotwilg Randwijk en Heteren. Voor wie de uiterwaarden niet kent: een pracht locatie om je “buiten” te voelen. Klik op deze link om je op te geven.

De startdag van onze werkgroep Knotten is 9 november. De locatie is de Santackergaard net voorbij de Parkse Gaard, aan het schouwpad langs het Circuit gelegen. Het makkelijkste is denk ik je fiets bij de Parkse Gaard of Landerij te zetten.  Bel even als de locatie niet duidelijk is. .De grootste knotwilg van de buurt staat hier, die we vorig jaar hebben overgeslagen.

We starten om half 10 met een uur werken. Daarna is er koffie met taart in Landerij de Park. Daarna presenteren wij van half 12 tot half 1 ons beleid. Vooraf stuur ik je een activiteitenverslag en een aantal discussiepunten toe. Ook jullie inbreng over de keuze van knot- en snoeilocaties komt daart ter sprake.

Groet, Leo

Nieuwsbrief 5, augustus 2019

Peertjes plukken aan de Wuurde: 16 augustus van 14 tot 16 uur

Het is weer zover, de peertjes zijn rijp.. Het plukken langs de Wuurde wordt langzamerhand een traditie. Doet u ook mee? We helpen met ladders, van 14 tot 16 uur.

Neem een emmer mee, om zelf de ladder op  te kunnen gaan..  De kosten zijn 25 cent per kilo.

Biodiversiteit langs de weg: Akkerranden dag

17 aug van 11 tot 16 uur staan we op Landerij de Park. Er is een fietstocht uitgezet, die o.a. van onze site te downloaden is. Om 10 uur is een feestelijke opening bij Landwinkel de Woerdt in Ressen. Op Landerij de Park is informatie van de verschillende groene groepen te vinden, in de vorm van een markt.

Uitbundig bloeiende bermen gemeengoed in Finland

Ons bestuurslid Jan Duindam heeft vakantie gevierd in Finland, waar uitbundig bloeiende bermen gemeengoed zijn. Hier onder zijn indrukken:

Het is goed dat ook onze Gemeente  werk maakt van maakt van grotere diversiteit in wegbermen en akkerranden.

Behalve luieren en wandelen hebben we daar in Finland ongeveer 3000 km van en naar onze verschillende bestemmingen gereden. Daarbij kwamen we uiteraard op het platteland, op onverharde wegen, en allerlei verharde provinciale en rijkswegen, en zelfs een enkele autosnelweg. Overal, maar dan ook werkelijk overal kwamen we bermen en akkerranden tegen die er uitzagen als op de foto’s bij dit artikeltje. Een juichend uitbundige biodiversiteit, met één nadeel: als je er te lang naar keek miste je net het zoveelste verkeersbord dat een lagere snelheid voorschreef en de verkeerscamera die daarop volgde.

Staatsbosbeheer in de bocht

Jarenlang zijn we al actief in de bosjes Bremerton en Oostermeint. Staatsbosbeheer is de eigenaar. We hebben poelen aangelegd, wandelingen georganiseerd, bruggetjes aangelegd en een groot wilde bijenhotel, de biodiversiteit verbeterd met het planten van fruitbomen en wilde fruitbomensoorten. Er zijn honderden kinderen geweest voor Natuur en Milieu educatie. Nu komt Staatsbosbeheer met het plan om de bosjes te verkopen. Om de efficiency te verbeteren neem ik aan. Het gesprek erover komt pas later!

Dat dat gebeurt in het kader van een Ruilverkaveling? Nee…  Sterker nog,  ze zijn 35 jaar geleden bedoeld om de gevolgen van Ruilverkaveling te compenseren.

Dat dat gebeurt in een gemeente waar nauwelijks bos is? Ja! Staatsbosbeheer wil vooral grote natuurterreinen beheren en die liggen hier niet…

Is er sprake van compensatie? Nee! Zijn de bosjes aan ons aangeboden? Nee..  Wat een verdriet kan een besluit genereren!

Behoud Vriezenenck !

De Vriezenenck is een groengebied van 5000 m2 in de kern van Elst.  De eigenaar heeft opdracht gegeven om alle 55 hoogstambomen van het terrein te verwijderen, met de bedoeling het gebied interessant te maken voor (project) ontwikkelaars.

Lees en verspreid een brief die wij voor B en W en gemeenteraad hebben opgesteld die pleit voor behoud van de Vriezenenck in zijn huidige staat.

Tevens roepen wij iedereen op om een online petitie over het behoud van De Vriezenenck als groene long in de kern van Elst te ondersteunen.

Wilt u zorg dragen voor verspreiding?
Met vriendelijke groet, Leo Starink, stichting Overbetuwe Groen Natuurlijk