Natuurwerkdag in de Oostermeint op 7 november 2020

Bericht van Leo op 12 oktober:

Ja, allemaal, de werving van deelnemers door de landelijke organisatie van de natuurwerkdag is stop gezet vanwege Corona. Dat betekent dat we nu met onze eigen mensen aan het werk gaan, tenzij de regels nog strenger worden. Let op de persconferentie(s) van Rutte c.s. We zullen in ieder geval in groepjes van maximaal 4 aan het werk te gaan, die ook alleen met elkaar koffie of thee drinken. Dat heeft het ook het voordeel dat je elkaar minder in de weg loopt. Tot gauw als er nieuwe besluiten genomen moeten worden!

We werken die dag van 10 tot 13 uur bij de poel en bij het insectenhotel. Kom je helpen? Je kunt je nog aanmelden bij Leo (via whatsapp of info@overbetuwegroennatuurlijk.nl). Groepjes kunnen na de koffie ruilen van werkzaamheden.
De omgeving nodigt uit tot een nadere kennismaking met een wandeling!

De Oostermeint is een ruilverkavelingsbosje langs de Langstraat in Driel, dat in het landschap van de Overbetuwe bijna uniek is: in 40 jaar van een kale aanplant veranderd in een (bijna) volwassen bosje van bijna 40 hectare.

15 jaar geleden heeft stichting Overbetuwe Groen Natuurlijk hier een poel laten aanleggen, die echter aan het verlanden is. Nu is het tijd om weer water te vinden!
Meer bij de ingang van het bos ligt een groot insectenhotel. Dit hotel kunnen we opnieuw opknappen en de omgeving klaar maken voor een nieuw seizoen. Klaar voor solitaire bijen, en andere vliegers!

Vanuit Elst is de locatie per auto bereikbaar vanaf 2e Weteringsewal langs de Linge. Vanuit de rotonde op de N837 bij Driel is er een wegblokkade voor personenauto’s.

Route vanuit Elst naar de Oostermeint

Werkzaamheden:

Bij de poel:
uitsteken van wilgen en andere boompjes, in het water de lisdodde verwijderen.

Bij het insectenhotel:
nieuwe leem aanbrengen, riet op maat snijden voor aanvulling op open plekken . In de omgeving maaien van het gras en afzagen van opschot van de Abelen.

situatie bij de poel afgelopen augustus

Nieuwsbrief 3, augustus 2020

Met enkele actuele zaken, peertjes plukken en werkzaamheden in de Oostermeint

Ontgronding uiterwaarden zonder respect voor het landschap

Moeten wij dit accepteren? In de uiterwaarden van Randwijk dreigt een nieuwe ontgronding, dit keer voor de baksteenindustrie, een kleine maar definitieve verminking van het landschap.
De moeilijkheid met deze ontgronding is dat eigenlijk alleen de boer die het land gebruikt en de argeloze wandelaar het gebied kent. Wie komen er nu in het uiterwaarden gebied?

Enige ontgronding kunnen we wel hanteren, maar dit is als aan zee staan, en het water spoelt het zand onder je voeten vandaan zonder dat je weet waar je het volgende moment zal staan! In het verleden zijn we ook meegegaan in het plan om van de ontgronding bij Heteren, waar K3 Delta wilde ontgronden. Daar kwam een fatsoenlijk compensatieplan bij aan te pas. Nu lijkt zelfs dat helemaal nergens naar! Zelfs oude bewoningsplaatsen en een oude bakoven plek moet weg? Zonder dat daar aandacht aan gegeven wordt..

Er is door de gemeente Overbetuwe toestemming gegeven voor een ontgronding die het laatste stukje natuurlijk stroomdal landschap ontkent in onze gemeente. Op de foto staat een boom die we met een paar mensen die dit laatste stukje ter harte gaan.

Ook geïnteresseerd in de plek die het betreft? Laat het weten en we maken een afspraak!

Andere actuele onderwerpen

Zonnepanelen in de lift
We gaan nog steeds voor het gebruik van daken voor zonnepanelen, waarom is dat zo moeilijk? Nu komen steeds meer landbouwgronden (en ook natuur) in de gevaren  zone. En over 20 jaar gaan ze weer weg: wie gelooft dat nou?  Waar blijft het initiatief om zonnepanelen te leggen op daken op bedrijventerreinen in plaats van op boerenland?

Windmolens: toch niet zo onschuldig als ze lijken?
Het effect van windmolens op vogelsterfte is onlangs beschreven in een wetenschappelijk artikel. Het weblog Science Today gaf hiervan een prima samenvatting in het Nederlands.

Stikstof: iedereen even hard door de bocht?
Het blijft lastig om onze beschaving met de natuur in overeenstemming te brengen. Hebben we een regering die een redelijk lijkend voorstel doet om de stikstof depositie te matigen, komen we op de weg en rijdt zeker de helft van de auto’s harder dan de nieuwe maximum snelheid. Eerlijk is eerlijk: soms gaat het wel goed, en lijken we onszelf te kunnen matigen.

Hebben die mensen dan zo weinig vertrouwen in een gezamenlijke aanpak van het probleem, of wordt het probleem ontkend? Wie het denkt te weten mag het zeggen!

Peertjes plukken, het is weer zo ver…

Op 15 augustus, aan de Wuurde in Elst, zijn de Zomerpeertjes weer rijp. Heerlijk om zo uit de hand te eten, en de wat hardere een paar dagen te laten narijpen. Je kan er natuurlijk ook compote van maken.

Stichting Overbetuwe Groen Natuurlijk helpt elke winter met het snoeien van de bomen, en helpt nu met ladders en emmers om de peertjes heel naar beneden te krijgen. Voor die moeite vragen we een kwartje per kilo..

Van 10 tot 12 uur staan we klaar voor u, neem zelf een tasje mee en wat geld. We staan garant voor een genoeglijk uurtje plukken, aan de Wuurde, richting Eimeren, u ziet ons staan.

Werken in de Oostermeint

In het Oostermeintbos, dat door Staatsbosbeheer is verkocht aan particulieren, hebben we gewerkt aan de Poel die daar eerder door ons is geschonken aan Staatsbosbeheer. We hebben nu een goede werkrelatie met de nieuwe eigenaren en de natuur kan wel een beetje hulp gebruiken, anders groeit de poel dicht. Die is gegraven om kikkers en padden te helpen, en daar maakt een heel systeem gebruik van: er is een luwe, open plek in het bos gemaakt, waar de temperatuur en het zonlicht heel anders is als in het bos. De bruine kikker kan dan eitjes leggen in het water en in de winter in het bos, onder de strooisellaag “overblijven”!

Wil je de volgende keer meewerken? Laat het weten!

Leo Starink, voorzitter stichting Overbetuwe Groen Natuurlijk

Binnenkort werk aan de winkel

de werkwinter ligt al weer zover achter ons, de corona heeft ons ingehaald, maar hopelijk niet lam gelegd!
Binnenkort werk aan de winkel: 1 augustus wilgen trekken en riet snijden in de poel op de Oostermeint.  Het bos is in particuliere handen overgegaan, maar de eigenaren zijn blij als we verantwoordelijkheid voor de poel blijven houden.. 9.30h tot 12h, koffie en thee gegarandeerd als je je opgeeft!
Dan 15 augustus zomerpeertjes plukken aan de Wuurde, een traditie langzamerhand..10h tot 12h . Plek: de Wuurde 87, ladders plaatsen 9.30h, opgeven hoeft niet, hulp bij verplaatsen van de ladders is welkom!
Voor de afsluiting van het oude knotseizoen denken we aan 19 september, een wandeling langs het oude kerkje van Oosterbeek, bezoek aan de camping Langs de Rijnoever, en lunch aldaar. Verzamelen bij het pontje van Driel, 9.30h, of aan de overkant in Oosterbeek natuurlijk, iets later.. Om een reservering te kunnen maken hebben we wel een idee nodig van het aantal mensen dat meedoet. Geef je dus alsnog op.

Nieuwsbrief 2, april 2020

Jaarverslag en Jaarrekening SOGN

Op de site van stichting Overbetuwe Groen Natuurlijk kun je vanaf heden het Jaarverslag en de Jaarrekening van 2019 te lezen! Met dit verslag en de jaarrekening leggen we achteraf verantwoording af voor onze werkzaamheden en inzet in 2019 en hopen we ook in 2020 mensen en natuur op een “goede” manier met elkaar te kunnen verbinden.

Als voorbeeld van die inzet vind je hier een foto van een takkenhut gebouwd met takken van de wilgen die onze knot- en snoeigroep deze winter gezaagd heeft. Onze werkgroep verheugt zich natuurlijk dat ons “afval” soms nog zo’n leuke bestemming krijgt!

Wilgenhut op basisschool De Vallei

Een andere “bijvangst” waar we ieder jaar van kunnen genieten zijn de peertjes langs De Wuurde. Onze snoeiploeg zorgt er in de wintermaanden voor dat de bomen in het volgende jaar weer volop vruchten dragen!

Peren snoeien aan De Wuurde

Nog enkele highlights uit het jaarverslag

Margreet Jellema heeft het bestuur na vele jaren trouwe dienst verlaten. Zij is nog wel actief betrokken bij voedselbos De Parkse Gaard en gelukkig nog steeds als adviseur voor onze stichting beschikbaar. Met Maarten Biesheuvel hebben we een nieuwe penningmeester, een vacature die eerder door het vertrek van Wim van Middelaar, ook naar De Parkse Gaard, was ontstaan!

Enigszins dramatisch was dat de Bosjes Oostermeint en Bremerton, die wij jarenlang samen met eigenaar Staatsbosbeheer hadden beheerd, verkocht zouden worden. Achteraf kregen we nog een bedankje voor al onze inspanningen die hiermee verloren dreigden te gaan. De bosjes zijn inmiddels overgegaan in andere handen. In de Oostermeint kan dat na de kaalslag weer winst opleveren (we houden je op de hoogte). In de Bremerton zijn we minder welkom. Wie momenteel de wandelroute langs Oostermeint en Bremerton (Rondje Kom) wil volgen, komt bij de ingang van de Bremerton een bordje met “Verboden Toegang” tegen. We verwachten dat deze situatie binnenkort zal veranderen.

Dichter bij huis: Ommetje De Groene Loper, het onverharde wandelpad door Park Lingezegen dat door ons is bedacht langs de Voedselbossen, is geopend en verbindt sinds 2019 het hoofdgebouw van Landerij De Park met de Voedselbossen d.m.v. een wandeling langs alle zegen, de schouwpaden. We hopen dat het dorp Elst ook nog een keer verbonden kan worden middels een bruggetje tussen het schouwpad langs de Zeeg en de 1ste Weteringsewal.

Monitoring voedselbossen

En het Monitoringsverslag van de Voedselbossen 2019 is uitgekomen! In de Voedselbossen is natuurlijk veel in de eerste fase gebeurd door het planten van bomen en struiken en met het zaaien van bodembedekkers en grondverbeteraars. In deze fase komen veel planten en dieren voor, die later weer verdwijnen. Maar gelukkig zijn de patrijzen, de valken en de hazen gebleven! De vraag is natuurlijk of ze blijven als de Voedselbossen dichter worden, er meer blad aan de bomen komt.

De bodemkwaliteit met het organische stof gehalte en het eigen bodemleven zal langzamerhand beter worden, tenminste bij voldoende vochtigheid! De Voedselbossers hopen die bodemkwaliteit ook op termijn te kunnen monitoren.

De monitoring van de diversiteit heeft in 2019 voor het tweede opeenvolgende jaar plaats gevonden. Natuurlijk kun je na zo’n korte tijd geen spectaculaire toename verwachten. Ongetwijfeld heeft ook de heel warme, droge zomer er voor gezorgd dat er minder vlinders waren en ook minder rupsen die de volgende generatie in dit jaar gaan vormen.Wat gaat dat betekenen voor het nieuwe jaar? We wachten af.

Bruin Blauwtje
Koninginnepage

Bovenstaande twee foto’s zijn vorig jaar gemaakt op De Santackergaard door Bart ten Westeneind. Mensen die willen helpen vlinders te tellen of wilde bijen kunnen zich aansluiten bij de bestaande groep personen en daar leren van de methode van tellen.  In het Wilde  bijen hotel van de Parkse Gaard is het volgende filmpje gemaakt.

U bent welkom mee te doen, meldt u aan bij een van de Voedselbossen, maar we moeten nog afstand houden! Met de komst van Corona is ook het leven voor ons veranderd. We komen niet meer vanzelfsprekend bij elkaar: we hebben het knotseizoen niet afgesloten met een gezamenlijke wandeling. De monitoring van de Voedselbossen is niet gezamenlijk gestart en we moeten maar afwachten of we het plukken van de Zomerpeertjes kunnen faciliteren!

We hopen van harte dat de Corona crisis ons inzicht geeft in onze betrokkenheid op elkaar en ons zorgzaam mag stemmen voor allen die last of verdriet hebben van deze crisis.

Nieuwsbrief 1, maart 2020

Bedreigingen en kansen

Deze nieuwsbrief die net te laat komt voor de meteorologische winter van 2020, wil ik beginnen met een gedicht van Paul van Ostaijen.

Avond
Ach, m’n ziel is louter klanken
In dit uur van louter kleuren
Klanken die omhoge ranken
In een dolle tuin van geuren

En in tegenstelling tot de gewoonte wil ik hier het protest benoemen tegen het voorstel het natuurreservaat op het strand te gebruiken als verbindingsroute bij de Formule 1 races.
Het zou natuurlijk te gek voor woorden zijn dat zo sluipenderwijs dat wat is opgebouwd aan zorg voor de natuur, wordt ondermijnd.. Gelukkig is het (nood) plan intussen teruggetrokken!  

Op allerlei vlakken spelen zich bedreigingen af, zoals het ruimtebeslag dat de RTG, Knoop 38 en Park 15 gaan nemen met de bijkomende economische ontwikkelingen. Onze stichting probeert in ieder geval de duurzaamheid te benadrukken: meer doorgaande verbindingen waar dat ruimtebeslag plaats vindt, echt groene oplossingen, en direct al elektrificatie van het gebied. Het is natuurlijk te gek dat er zonnepanelen in het open gebied komen, en niet op industrieterreinen. Waar blijft de regie hierop?

Daar zijn natuurlijk ook kansen bij zoals we als stichting met een vergroeningsbeleid willen realiseren: voor elke gekapte boom een nieuwe, en dan niet alleen in plaats van, maar ook gekeken naar bladvolume of ouderdom. Als ook de Linge groener wordt (en niet gelijk zonneschermen neerzetten!), de oude bosjes van Staatsbosbeheer goed verzorgd worden, Park Lingezegen groeit, en we met een Groenfonds het beleid voor kleine landschapselementen kunnen voortzetten, zouden  we daar best trots op kunnen zijn.

Knotten en snoeien

Aan het werk aan de Grote Molenstraat aan het begin van de bebouwde kom van Elst

In het onderhoud van bomen en  kleine landschapselementen zijn we onderhand best goed met onze wilgenknot- en hoogstamfruitbomen snoeiploeg. Op de foto hebben we samen gewerkt met de Hoogstambrigade die net even beter de bomen kan behandelen dan wij.

Heel wat takken en slieten hebben we kunnen “ wegzetten” bij anderen, particulieren en organisaties die takken rillen en wilgen hutten ermee hebben gebouwd.

Door ons werk blijft de Wuurde een prachtige laan, waarmee het een plezier is naar Eimeren te fietsen.. Daar in de buurt gaan we de laatste dag van ons werkseizoen, op 28 maart weer werken!  Als de bomen tenminste niet in bloei staan! Dankzij de samenwerking tussen gemeente en Stichting Landschapsbeheer Gelderland hebben we nu de beschikking over een gereedschapskar, waar het gereedschap dat we nodig hebben mee vervoerd kan worden en opgeslagen: ladders, zagen, snoeigereedschap. Super bedankt!

Ook op het gebied van de wandelingen wordt werk verricht, zie de uitnodiging die nu op de website staat. Op Het nieuwe klompenpad XL ligt zowel op het grondgebied van de Overbetuwe als van Renkum en Arnhem!

Tot slot een uitnodiging die we graag met je delen

De kinderburgemeester is hardstikke groen dit keer!

Nieuwsbrief 7, december 2019

Landelijk nieuws

Allerlei bestrijdingsmiddelen als neonicotinoïden blijken in de bodem een al net zo desastreuze werking te hebben als daarboven. Eerder werd aangetoond dat de stoffen schadelijk zijn voor bijvoorbeeld bijen. Uit onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam blijkt dat deze middelen zeer giftig zijn voor organismen die in de bodem leven. Niet alleen voor insecten, maar ook voor regenwormen, wordt verteld in Vroege Vogels. Zou iemand nou echt verbaasd zijn?

Knotseizoen is weer gestart

Op 2 november was er de Natuurwerkdag in Randwijk. Op site van SOGN vind je een fotoverslag.

Daarna zijn we natuurlijk wel begonnen met knotten, nieuwe slieten zetten en zijn we een heel eind op weg om afspraken te maken met nieuwe bewoners, op oude plekken! Op de foto het knotten langs de Groene Loper, bij De Parkse Gaard.

Foto Margreet Jellema

Meer over knotten

Voor degenen die knotten is het artikel in het dagblad Trouw, dat het knotten onder de aandacht brengt van een groter publiek, al wel bekend. Het artikel beschrijft de wederwaardigheden van een knotgroep uit Deventer.

We houden ons als knotploeg natuurlijk wel aanbevolen voor uitbreiding met nieuwe mensen. We hebben een nieuwe aanhanger van Stichting Landschapsbeheer Gelderland, met geweldige zagen en ladders te leen, en financiële hulp van de gemeente, dus dat werkt goed. De knot- en snoeiagenda loopt van november tot en met maart en zit lekker vol.  kijk maar op de agenda op de homepage van onze website.

Zienswijzen op Rail Terminal Gelderland

In het voorjaar van 2019 heeft SOGN al een zogenaamde Zienswijze ingediend op het ontwerp-inpassingsplan dat toen ter inzage lag. Deze zienswijze wordt niet beantwoord omdat er tussentijds veel dingen veranderd zijn, zoals het Stikstof beleid. Ook zijn er veranderingen in de aanbesteding van het werk. Medio 2020 wordt het aangepaste ontwerp-inpassingsplan – inclusief de milieueffectrapportage – ter inzage gelegd. Natuurlijk gaan we weer een zienswijze in dienen. Het is volgens ons niet terecht dat de hele samenleving wordt gevraagd duurzaam te opereren, en dat er dan een dergelijk project wordt gepropageerd. In het kader van de wettelijke verplichting de CO2 en stikstof uitstoot te verminderen, kan het niet zo zijn dat er een ander beleid gevoerd wordt.  Daarbij is de toename van lawaai (het stapelen van de containers) en de uitstoot van fijne deeltjes als stof en roet belangrijk. Nu al is onze omgeving aan het versmeren!

Duurzaamheidslezing

In mijn hoedanigheid als voorzitter van SOGN mocht ik een lezing geven over duurzaamheid in de Bibliotheek van Elst. Daarin heb ik beweerd dat ons nationale  Groeimodel een doodlopende wegis, dat heb ik wel geleerd van de voorbereiding voor deze lezing. Economische groei dient samen te gaan met de natuur, in de natuur. Met name de groei van energie consumptie dient afgeremd te worden, anders wordt de energietransitie een farce! Dat is ook het gevaarlijke van de Zonne-energie opbrengsten. Als die gebruikt worden om de economische groei aan te jagen, zijn we verder van ons doel af: samenleven met de natuur!

Betekenis van kleine bossen

Kleine bossen, zelfs als ze kleiner zijn dan een voetbalveld, zijn belangrijker dan gedacht, concluderen onderzoekers van de Universiteit Gent. Zo halen ze relatief meer broeikasgassen uit de atmosfeer dan grotere bossen en bieden ze beter voedsel voor wilde dieren, zoals bessen of jonge boompjes.

De wetenschappers weerspreken het heersende beeld dat grotere bossen zorgen voor meer biodiversiteit en beter zijn voor het ecosysteem. “In verhouding tot grote bossen bevatten kleine bosjes inderdaad minder soorten planten en dieren, maar ze leveren wel proportioneel meer ecosysteemdiensten per oppervlakte”, aldus professor Pieter De Frenne. Daarmee wordt gedoeld op zaken als bescherming tegen overstromingen, bestuiving van gewassen door wilde insecten, natuurlijke waterzuivering, klimaatregulering en recreatie in de natuur.

Het blijft jammer dat Staatsbosbeheer is afgehaakt van de kleine natuur om ons heen! We proberen met de nieuwe eigenaren van de kleine ruilverkaveling bosjes een goede relatie op te bouwen die uitgaat van toegankelijkheid.

Samenstelling bestuur SOGN

We hebben een nieuw bestuurslid en daarmee ook gelijk penningmeester!

Maarten Biesheuvel vertelt hier iets over zichzelf :

Graag stel ik me kort even voor als nieuw bestuurslid bij SOGN. Mijn naam is Maarten Biesheuvel en ik woon met mijn familie in Elst. Ik houd erg van het buitengebied in de gemeente en wandel graag in Homoet en omgeving. De bosjes aldaar (bijvoorbeeld de Oostermeint) ken ik al heel aardig omdat ik daar in de afgelopen herfst voor kinderen een speurtocht uitzette. Ik hoop ook mijn kinderen van 10 jaar oud wat mee te geven van de natuur in onze gemeente, en ik vind het leuk boeren, jagers en andere natuur-betrokkenen te leren kennen. Ik neem de taken als penningmeester binnenkort over van Jan Duindam en zal dus zorgdragen voor de financiële afwikkelingen van ons nuttige werk in de gemeente. Ik werk in Leeuwarden maar kan maandag en vrijdag in Elst zijn, dus dat is prima geregeld.

Met het aantreden van Maarten is Margreet Jellema afgetreden. Zij heeft bijna vanaf het begin van de stichting Overbetuwe Groen Natuurlijk meegedaan als het groene geweten van de stichting. O.a. heeft zij een rol gespeeld in het ontstaan van De Parkse Gaard, en verschillende wandelingen in de omgeving mede vorm gegeven. Bedankt Margreet!

Het knotseizoen is weer begonnen!

Het was een mooie herfstdag, zaterdag 9 november. Zestien vrijwilligers  waren opgekomen voor deze bijzondere dag. Na de zomerpauze toch altijd weer een vreugdevol weerzien en een moment van “zo, even lekker weer de mouwen opstropen”. We werkten in Park Lingezegen op de grens van de voedselbossen De Parkse Gaard en De Santacker Gaard. Daar staat een juweel van een knotwilg die eerbied en ontzag inboezemt door zijn vorm en omvang. In een minimum van tijd zaten er vijf of zes knotters in de boom en zwiepten de vlijmscherpe Japanse zagen op pure handkracht door het hout. (Wij gebruiken geen motorzagen.) Een andere ploeg werkte aan een wilg op het schouwpad langs de sloot. En dan heb je nog mensen die het minder spectaculaire maar even noodzakelijke wegslepen van de afgezaagde takken op zich nemen.

OK, wat gebeurt er met die takken? Die worden gebruikt om in de voedselbossen nieuwe hagen te vormen of als steun te fungeren voor nieuw te planten fruitbomen. En een paar gaan naar een school die op het schoolplein een tipi wil laten maken door de leerlingen. En dit keer gaat er 0,0 takken naar de bijstook in een of andere energiecentrale. Wat er eventueel overblijft blijft op dit gebied achter en zal uiteindelijk composteren.

Jan Duindam